Giriş
Bariatrik hirurgiýa bedeniňizi üýtgedýär, emma akylyňyza-da täsir edýär. Agram aýyrmadan soň köp hassa ruhy saglykda gowulanma başdan geçirýärkä, käbiri garaşylmadyk duýgy kynçylyklary bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Operasiýadan soňky depressiýa (depression) ýa-da aljyraňňylyk (anxiety) bilen göreşýän bolsaňyz, ýalňyz däl. Bu duýgulara düşünmek dikeldişe äkidýän ýoluň ilkinji ädimidir.
Operasiýadan Soňky Duýgy Çaýkanmalar
Ruhy Saglyk Näme Üçin Üýtgeýär?
- Gormonal üýtgeşmeler:
- Çalt agram aýyrmagy gormon derejelerine täsir edýär
- Açlyk gormonlaryndaky üýtgeşmeler ruhy ýagdaýa täsir edýär
- Iýmitleniş ýetmezçilikleri beýni himiýasyna täsir edip biler
- Psihologik uýgunlaşma:
- Täze beden bilen birlikde şahsyýet üýtgeşmeleri
- Gatnaşyk dinamikalarynyň üýtgemegi
- Iýmitiň baş etmek guraly bolmakdan çykmagy
- Hakyky bolmadyk garaşmalaryň hakykat bilen ýüzbe-ýüz bolmagy
- Fiziki faktorlar:
- Çalt agram aýyrmasy döwründe ýadawlyk
- Iýmitleniş ýetmezçilikleri (B12, demir, folat)
- Uky tertibindäki üýtgeşmeler
- Beden keşbi sazlaşygy
Ýaýran Duýgy Nusgalary
- Bal aý Döwri (1-6-njy aý):
- Agram aýyrmagyndan duýulýan tolgunma
- Artan energiýa
- Geljege bolan umyt
- Umumy oňyn ruhy ýagdaý
- Uýgunlaşma Döwri (6-18-nji aý):
- Agram aýyrmagy haýallaýar
- Sallanan deri bilen baş etmek
- Gatnaşyk üýtgeşmeleri görnükli bolýar
- Iýmite garşy "ýas" duýgusy ýüze çykyp biler
- Depressiýa/aljyraňňylyk çür depäni urup biler
- Täze Adaty (18 aýdan soň):
- Agram durnukly bolýar
- Hassalaryň köpüsi deňagramlylyga ýetýär
- Bir bölegi göreşmegi dowam edýär
- Uzak möhletli goldaw möhümdir
Bariatrik Hirurgiýadan Soň Depressiýa
Näçeräk Ýaýran?
Barlaglar şulary görkezýär:
Operasiýadan Soňky Depressiýa Alamatlary
Şu alamatlara üns beriň:
Howp Faktorlary
Şu ýagdaýlar howpy artdyrýar:
Bariatrik Hirurgiýadan Soň Aljyraňňylyk
Ýaýran Aljyraňňylyk Başladyjylary
- Iýmit bilen baglanyşykly aljyraňňylyk:
- "Nädogry" iýmit iýmek gorky
- Porsion ölçegleri barada howsala
- Agram täzeden almak howsala
- Başgalary bilen iýmek wagtynda sosial aljyraňňylyk
- Saglyk bilen baglanyşykly aljyraňňylyk:
- Çylşyrymly ýagdaý gorky
- Iýmitleniş ýetmezçilikleri howsalasy
- Sallanan deri howsalasy
- Umumy saglyk aljyraňňylygy
- Sosial aljyraňňylyk:
- Agram aýyrmagy bilen gelen üns bilen uýgunlaşmak
- Üýtgeýän gatnaşyklary dolandyrmak
- Başgalaryň soraglary bilen baş etmek
- Söýüşmek we ýakynlyk howsalalary
Aljyraňňylygy Dolandyrmak
- Amalyýet strategiýalary:
- Iýmitleniş düzgünlerine boýun boluň (näbelliligi azaldýar)
- Goldaw toparlaryna goşulyň (tejribeleri adatylaşdyrýar)
- Aňlamak (mindfulness) tärlerini ulanyň
- Kofeýini çäklendiriň (aljyraňňylygy ýaramazlaşdyryp biler)
- Yzygiderli fiziki türgenleşik ediň (tebigy aljyraňňylyk azaldyjy)
- Saglyk toparyňyz bilen aragatnaşyk guruň
Hirurgiýa Näme Üçin Hem Kömek Edip Biler Hem Kynlaşdyryp Biler?
Oňyn Täsirler
Köp hassa şulary başdan geçirýär:
Kynçylyklar
Käbir hassa şu sebäpler bilen kynçylyk çekýär:
Haçan Kömek Gözläp Başlamaly?
Duýduryş Belgileri
Şu ýagdaýlarda hünärmen kömegini alyň:
Mevcut Goldaw Görnüşleri
- Terapiýa mümkinçilikleri:
- Akyl Hereket Terapiýasy (CBT)
- Şahsy maslahat
- Goldaw toparlary (ýüzbe-ýüz ýa-da onlaýn)
- Bariatrik mowzugy boýunça hünärmen psihologlar
- Lukmançylyk goldawy:
- Gerek bolsa psihiatrik bahalandyrma
- Laýyk bolanda derman bejergisi
- Iýmitleniş bahalandyrmasy (ýetmezçilikler ruhy ýagdaý meselelerine getirip biler)
- Hirurgiki toparyňyz bilen sazlaşyk
Iýmitleniş Ýetmezçilikleri we Ruhy Saglyk
Baglanyşyk Hakyky
Käbir ýetmezçilik depressiýa/aljyraňňylyga getirip biler ýa-da ýaramazlaşdyryp biler:
| Ýetmezçilik | Ruhy Saglyga Täsir |
|---|---|
| B12 Witamini | Depressiýa, bilim bilen baglanyşykly meseleler, ýadawlyk |
| Demir | Ýadawlyk, depressiýa, ünsi jemlemekde kynçylyk |
| D Witamini | Depressiýa, möwsümleýin alamatlar |
| Folat | Depressiýa, gaharlanyjylyk |
| Tiamin (B1) | Bulaşyklyk, bilim bilen baglanyşykly meseleler |
Öňüni Almak
- Witaminleriňizi yzygiderli alyň
- Yzygiderli gan synaglaryny etdiriň
- Ruhy ýagdaý üýtgeşmelerini lukmanyňyza habar beriň
- Kynçylyk başdan geçirseňiz iýmitleniş synagyny soraň
Duýgy Çydamlylygy Ösdürmek
Täze Baş Etmek Başarnyklary
Iýmit indi rahatlandyryjyňyz bolup bilmejekdigine görä:
- Sagdyn alternatiwalar:
- Fiziki türgenleşik (tebigy ruhy ýagdaý galdyryjy)
- Gündelik tutmak
- Döredijilik gyzyklanmalar
- Başgalary bilen baglanyşmak
- Meditasiýa we aňlamak
- Gerek bolanda hünärmen goldawy
Goldaw Tory Guruň
- Bariatrik goldaw toparlaryna goşulyň
- Ynanýan dostlaryňyza we maşgala agzalaryňyza açyk boluň
- Operasiýa geçen başgalary bilen baglanyşyň
- Saglyk toparyňyza habar beriň
- Gerek bolsa öňünden terapiýany pikirleniň
Hakyky Garaşmalar Goýuň
Ýatda saklaň:
Köp Berilýän Soraglar
Agram aýyrmak operasiýasyndan soň gynanç duýmak adatymy?
Hawa, duýgy çaýkanmalar ýaýrandyr. Uýgunlaşma döwri fiziki, duýgy we sosial taýdan möhüm geçiş. Emma 2 hepdeden uzak dowam edýän hemişelik depressiýa hünärmen tarapyndan bahalandyrylmalydyr.
Ruhy saglyk howsalalarymy hirurgyma aýtmalymy?
Elbetde. Hirurgiki toparyňyzyň başdan geçirýän ruhy saglyk kynçylyklaryňyzdan habarly bolmagy gerek. Biz diňe fiziki saglygyňyzy däl, bir bitewi hökmünde sizi goldaýarys. Ruhy saglyk dikeliş we netijelere gönüden-göni täsir edýär.
Depressiýa agram täzeden almagyna getirip bilermi?
Bejerilmedik depressiýa; duýgy bilen iýiş, azalýan hereket we öz ideginiň aksamagy bilen agram täzeden almagyna getirip biler. Ruhy saglygy çözmek hirurgiki üstünligiňizi goramagyň bir bölegidir.
Antidepressantlar bariatrik hirurgiýadan soň işleýärmi?
Derman siňmesi esasanam Mide Bypass-dan soň üýtgäp biler. Antidepressant ulanmagyňyz gerek bolsa psihiatryňyzyň operasiýa taryhyny bilmegi, laýyk formulasiýa saýlamagy we täsirini yzarlamagy gerek.
Bitewi Saglygyňyza Baglylygymyz
*"Bariatrik hirurgiýanyň durmuşlary nähili üýtgedýändigini ilkinji elden gördüm, emma duýgy saparyň hemişe aňsat bolman biljekdigini-de bilýärin. Hakyky üstünlik diňe terezidäki san däldir; umumy abadanlykdyr. Hem fiziki, hem duýgy özgermäňizde sizi goldamak üçin şu ýerdediris."*
— Op. Dr. Mustafa ErolÝalňyz Däl
Bariatrik hirurgiýadan soň duýgy taýdan kynçylyk çekýän bolsaňyz, haýyş ediň ýüz tutuň. Hassamyz bolsaňyz-da ýa bolmasaňyz-da, ruhy saglygyňyz möhümdir.
- Bize ýüz tutuň:
- Telefon/WhatsApp: +90 532 293 99 39
- E-poçta: info@doktormustafaerol.com
- Çökgünlik çeşmeleri:
- Özüňize zyýan bermek pikirleriňiz bar bolsa haýyş edýäris gyssagly hyzmatlar bilen ýa-da çökgünlik liniýasy bilen derrew habarlaşyň.
*Bu mazmun bilim maksatlydyr we hünärmen ruhy saglyk idegäniň ýerine geçmeýär. Ruhy saglyk howsalalaryňyz üçin haýyş edýäris laýyk goldaw alyň.*